بعضی از افراد تصمیم می گیرند که بصورت خودآموز شروع به یادگیری برنامه نویسی کنند. با توجه به منابع آموزشی بسیار زیادی که در اینترنت وجود دارد می توان هر چیزی را در اینترنت پیدا کرد. به قول معروف از شیر مرغ تا جان آدمی زاد! در این مطلب می خواهم تجربیات خودم را در زمینه یادگیری برنامه نویسی (بصورت خودآموز) در اختیار شما قرار دهم.

بیایید یک کم عقب تر برویم. من دانشجوی کارشناسی در رشته نرم افزار کامپیوتر در یکی از دانشگاه های نسبتا خوب بودم. همیشه پیش خودم فکر می کردم وقتی مدرک کارشناسی را بگیرم وارد بازار کار می شوم و برای استخدام و پیدا کردن شغل مشکلی نخواهم داشت. اما زمانی به مشکل برخورد کردم که به همراه یکی از دوستانم به شرکتی که در آنجا کار می کرد رفتم.

شرکت آنها در زمینه های مختلف IT فعالیت می کرد. فعالیت اصلی آن شرکت در زمینه برنامه نویسی و طراحی وب سایت بود. البته با توجه به تعداد پرسنل زیادی که داشتند، یک تیم قوی از متخصصان شبکه هم در آنجا کار می کردند که دوست من هم یکی از اعضای تیم پشتیبانی شبکه بود.

بعد از چند بار که به شرکت آنها مراجعه کردم، به ذهنم رسید که برای آشنایی با محیط کار، مدتی را بصورت آزمایشی و کارآموز در آنجا کار کنم تا تجربه لازم برای ورود به بازار کار را به دست آورم. اما چشمتان روز بد نبیند. وقتی دنبال واحدی می گشتم که در آنجا مشغول کارآموزی بشوم تازه متوجه ضعف های خودم شدم.

اول سعی کردم در واحد برنامه نویسی (بخاطر علاقه شخصی و نمرات بالای این درس در دانشگاه) مشغول فعالیت شوم. اما وقتی با مسئول آن واحد مصاحبه کردم متوجه شدم آن چیزهایی که در دانشگاه با نمره خیلی خوب یاد گرفته بودم هیچکدام در بازار کار استفاده نمی شود. خیلی از این موضوع ناراحت بودم و فکر می کردم چرا این همه وقت با ارزش خودم را صرف یادگیری چیزی هایی کرده ام که در بازار کار هیچ استفاده ای ندارد.

از طریق دوستم به واحد طراحی سایت معرفی شدم. اما آنجا هم حرف خاصی برای گفتن نداشتم. به ناچار تصمیم گرفتم وارد بخش پشتیبانی شبکه و سخت افزار بشوم. شغلی که به آن Help Desk گفته می شود. بالاخره در زمینه شبکه و سخت افزار هم یک چیزهایی به ما یاد داده بودند. مصاحبه با مسئول آن بخش هم راه به جایی نبرد.

خیلی راحت به من گفتند ما دنبال کسی هستیم که بتواند به عنوان کارآموز بخشی از مشکلات ما را حل کند. حتما آنها به این موضوع پی برده بودند که حضور من در آنجا بیشتر از اینکه مفید باشد، مضر است و به قول خودشان دست و پا گیر می شوم.

خیلی از این موضوع ناراحت شده بودم. یک دانشجوی سال بالایی رشته مهندسی نرم افزار در یک دانشگاه نسبتا خوب با نمرات بالا هیچ حرفی برای گفتن نداشت.

با خودم فکر کردم که هنوز زمان دارم و می توانم خودم را به سطحی از مهارت که برای ورود به بازار کار هست برسانم. سریع شروع به سرچ کردم. در ابتدا دنبال این بودم که ببینم کدام تخصص کامپیوتر بازار کار بهتری دارد. سایت های ایرانی و خارجی زیادی را بررسی کردم. حتی روزنامه ها را گرفتم و قسمت استخدام آنها را بررسی کردم. لیست رشته هایی که کشورهای پیشرفته مهاجر می پذیرند را هم بررسی کردم. نتیجه ای که گرفتم این بود که برنامه نویسی شغل بسیار خوب و پردرآمدی است. اما نه آن چیزی که من به عنوان برنامه نویسی در دانشگاه یاد گرفته بودم. شاید هم این انتخاب به دلیل علاقه شخصی من به برنامه نویسی بوده.

در مرحله بعد باید متوجه می شدم که یک برنامه نویس حرفه ای چه چیزهایی باید بداند. البته این هم قسمت مشکلی از کار بود. این بار به سراغ اساتید دانشگاه نرفتم. چون اگه قرار بود از آنجا نتیجه بگیرم، تا بحال نتیجه گرفته بودم.

دوباره همراه دوستم به شرکت آنها رفتم و با برنامه نویسان آنجا صحبت کردم و اطلاعات خوبی در مورد تکنولوژی های برنامه نویسی به دست آوردم. برام خیلی عجیب بود که تو دانشگاه هیچ صحبتی در مورد این تکنولوژی های جدید نمی شد.

البته به همین جا اکتفا نکردم. از طریق دوستان و آشنایان به چند شرکت نرم افزاری معتبر دیگه هم مراجعه کردم و نظرات برنامه نویسان آنها را هم شنیدم. هر برنامه نویس از تکنولوژی که خودش تسلط داره خیلی تعریف می کنه. اما اینکه من حسابی برای جمع آوری اطلاعات وقت گذاشتم، نتیجه داد. در واقع با این کار موفق شدم به اطلاعات خوبی در موردتکنولوژی های برنامه نویسی و کاربردهای هر کدوم برسم. این اطلاعات چیزهایی بود که به هیچ عنوان در دانشگاه تدریس نمی شد و اصلا صحبتی هم از آنها نبود.

در نهایت تکنولوژی مورد نظرم را انتخاب کردم و وارد فاز یادگیری شدم. برای شروع کار سعی کرد کتاب های خوبی در این زمینه پیدا کنم که متاسفانه نتیجه خوبی در بر نداشت. البته این موضوع چند روز وقتم را گرفت. بعد سعی کردم از اینترنت به منابع آموزشی خوبی دسترسی پیدا کنم. این کار مفید بود. چون هر چقدر که اطلاعات لازم داشتم در اینترنت پیدا کردم. سایت هایی مثل W3Schools و فیلم های موجود که اغلب به زبان انگلیسی بودند منابع مفیدی را در اختیارم گذاشتند. اما خود این موضوع بعدها مشکل ساز شد.

حالا من بودم و حجم زیادی از اطلاعات. دقیقا نمی دانستم از کجا شروع کنم. دچار سر در گمی شده بودم. اما عزم خودم را جزم کردم و شروع کردم به مطالعه. تصمیم گرفتم مطالبی که می خواندم را در تمام سایت ها بررسی کنم و خوب یاد بگیرم. این کار باعث شد مطالبی را که یاد می گرفتم کامل متوجه بشم. اما زمان زیادی را می گرفت و از طرفی درس های دانشگاه هم باید پاس می شد. (البته این بار فقط با این دید که پاس بشه)

یادم هست زمانی که در حال آموزش برنامه نویسی بودم و به مشکلی برخورد می کردم ساعت ها و حتی روزها باید آزمون و خطا می کردم تا به جواب برسم. خیلی از مواقع هم مشکلم را در فروم های برنامه نویسی مطرح می کردم تا شاید کسی جوابم را بده.

بالاخره بعد از یک سال تلاش شبانه روزی به نتیجه رسیدم. دوباره برای مصاحبه به همان شرکت رفتم و موفق شدم به عنوان کارآموز در واحد طراحی سایت مشغول به کار بشم.

من از روش خود آموز برای یادگیری مهارت های لازم بازار کار استفاده کردم. کسانی که می خواهند به این روش آموزش ببینند باید به این نکات توجه داشته باشند.

1 – بهتره از همان ابتدای کار و شروع یادگیری یک پروژه (هر چند کوچک) را برای خودتان تعریف کنید و بصورت پروژه محور آموزش را شروع کنید.

2 – خودتان را به یک تکنولوژی محدود نکنید و همیشه به دنبال یادگیری تکولوژی های جدید باشید. برنامه نویسی رشته ای است که همیشه باید در حال یادگیری باشید.

3 – سعی کنید برنامه را به روش خودتان بنویسید. یکی از مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد، کپی کردن کدها و استفاده از آنها در برنامه است.

4 – یکی از مشکلات من در زمان یادگیری این بود که سعی می کردم همه چیز را یکجا درک کنم. این موضوع کار را خیلی سخت می کرد.

5 – به تصمیم خود متعهد باشید. این روش یادگیری (روش خودآموز) بسیار زمان بر است و نیاز به ممارست دارد. زمانی که به مشکلی برخور می کنید باید خودتان به دنبال راه حل باشید. اگر فکر می کنید توانایی این کار را ندارید بهتر است از روش خودآموز برای یادگیری برنامه نویسی استفاده نکنید.

در نهایت تمرین، تمرین و باز هم تمرین. این رمز موفقیت شما خواهد بود. اما امروزه یادگیری برنامه نویسی کار بسیار راحت تری شده است. خیلی از مراکز آموزشی آزاد دوره های برنامه نویسی را به شکل کاملا حرفه ای به شما آموزش می دهند.

نکته آخر: در انتخاب آموزشگاه برنامه نویسی خیلی دقت کنید. بهترین آموزشگاه ها از اساتیدی استفاده می کنند که شغل اصلی آنها تدریس نیست. (بر خلاف اغلب دانشگاهها) از مدرسانی استفاده می کنند که در بازار کار مشغول فعالیت هستند و نیازهای بازار را بخوبی می شناسند و به تکنولوژی های روز دنیا تسلط دارند.